15 lat Domu Europejskiego. Co musicie wiedzieć?

Wrocławski Dom Europy to miejsce, w którym głos mieszkańców Dolnego Śląska spotyka się z europejską polityką. Ta wyjątkowa przestrzeń w samym sercu miasta pełni funkcję wspólnej, regionalnej bazy dla dwóch kluczowych instytucji: Przedstawicielstwa Regionalnej Komisji Europejskiej w Polsce oraz Biura Parlamentu Europejskiego we Wrocławiu.

Historia tego miejsca rozpoczęła się dokładnie 1 lipca 2011 roku. Wtedy symbolicznego otwarcia placówki dokonali wspólnie Jerzy Buzek, ówczesny Przewodniczący Parlamentu Europejskiego, oraz Viviane Reding, ówczesna Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej odpowiedzialna m.in. za sprawy obywatelskie. Przez ostatnie półtorej dekady wrocławski ośrodek stał się kluczowym pomostem łączącym lokalne społeczności, wymianę idei oraz unijne doświadczenia. Okrągłą rocznicę działalności uczciliśmy uroczystym podsumowaniem oraz specjalnymi, praktycznymi warsztatami dla mieszkańców.

O ewolucji, sukcesach i planach wrocławskiej placówki przy ul. Widok 10 rozmawialiśmy z Krzysztofem Jarząbem z Przedstawicielstwa Regionalnego Komisji Europejskiej we Wrocławiu:

„Dialog, rozmowa i otwarte drzwi dla wszystkich”

Od początku istnienia instytucji jej misja pozostaje niezmienna — służy jako miejsce, w którym mieszkańcy poznają lepiej funkcjonowanie Unii Europejskiej oraz uczestniczą w debatach i wydarzeniach.

Najważniejszym zadaniem Domu Europy jest przybliżanie mieszkańcom decyzji podejmowanych na szczeblu unijnym. Wyjaśnia, jakie wpływy te decyzje mają na życie codzienne oraz odpowiada na pytania o programy finansowania, prawa obywateli Unii, czy ich możliwości studiowania, pracy i podróżowania. Wspomniał o tym krótko Krzysztof Jarząb:

Przez 15 lat Dom Europy we Wrocławiu zrealizował wiele projektów, znacznie więcej, niż tylko spotkania informacyjne, a mianowicie również debaty, warsztaty, różnorodne murale i spotkania edukacyjne.

„Z Widokiem na Europę” to jeden z największych projektów instytucji, organizowany nieprzerwanie od 2011 roku. Europosłowie, komisarze UE, naukowcy, samorządowcy i eksperci byli zapraszani na spotkania, aby dyskutować o różnych tematach: od migracji po przyszłość Europy. Nie mniej ważnym projektem są krasnale — Euruś i Komisia, które od sześciu lat stoją przy ul. Widok 10 i przyciągają uwagę przechodniów.

Jadąc autobusem przez ul. Legnicką, na pewno widzieliście mural poświęcony wolnej Białorusi. Został stworzony, aby wyrazić solidarność z ludźmi, walczącymi o swój kraj, jego wolność i demokrację, a także jako upamiętnienie przyznania Nagrody im. Sacharowa białoruskiej opozycji w 2020 roku przez Parlament Europejski. Nagroda ta jest najwyższym wyróżnieniem za działania na rzecz praw człowieka przyznawanym przez Unię Europejską.

Krzysztof Jarząb o przyszłości Domu Europy we Wrocławiu:

Europejska Inicjatywa Obywatelska

W ramach obchodów odbyły się interaktywne warsztaty na temat Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej (ECI). Narzędzie to pozwala obywatelom UE proponować nowe rozwiązania prawne w wielu istotnych obszarach. Podczas spotkania uczestnicy sprawdzili w praktyce, jak zamienić pomysł na realne działanie. Obecni na sali Wrocławianie wzięli udział w symulacji tworzenia ECI i wcielili się w rolę organizatorów inicjatywy. W małych grupach opracowali własne pomysły, stworzyli krótkie strategie kampanii, zaprezentowali swoje projekty oraz zmierzyli się w rundzie zbierania podpisów, walcząc o poparcie innych uczestników. Była to świetna okazja, by w praktyczny i kreatywny sposób poznać procesy demokratyczne w UE oraz przekonać się, jak obywatele mogą wpływać na unijną politykę.

Iga Kamocka, wicedyrektorka Fundacji Schumana podzieliła się, jakie warunki muszą być spełnione, aby rozpocząć podobną inicjatywę. Jak się okazało, wystarczy tylko siedem osób:

Od momentu uruchomienia Europejskiej Inicjatywy obywatelskiej w 2012 roku zarejestrowano ponad sto inicjatyw, dotyczących m.in. ochrony środowiska, praw człowieka czy edukacji. Nie każda jednak zakończyła się sukcesem, ponieważ pewna część nie zostaje zarejestrowana przez Komisję Europejską, jeśli wykracza poza jej kompetencje, a pozostała część po prostu nie jest w stanie zebrać wymaganej ilości podpisów.

Kilku ważnym inicjatywom udało się jednak wpłynąć na politykę Unii Europejskiej:

Right2Water — pierwsza inicjatywa, która osiągnęła wymagany próg w podpisach. Organizatorzy sprzeciwiali się prywatyzacji usług wodociągowych. Wymagali, aby dostęp do wody pitnej i urządzeń sanitarnych był uznany za podstawowe prawo człowieka. Spowodowało to przyjęcie nowej dyrektywy dot. jakości wody pitnej, która zobowiązuje państwa członkowskie do zwiększenia dostępu do czystej wody, zwłaszcza dla grup zagrożonych wykluczeniem.
End the Cage Age, która była wspierana przez 1,4 miliona ludzi. Celem inicjatywy było wycofanie hodowli zwierząt gospodarskich w klatkach.
Save Bees and Farmers. Dotyczyła mniejszego użycia pestycydów i większego wsparcia dla rolnictwa ekologicznego. Komisja jednak wykorzystała tylko część postulatów podczas prac nad Europejskim Zielonym Ładem.

tekst: Anastasiia Popelnytska i Jerzy Prokopowicz, red. Martyna Kąkolewska