Z radia w miasto…i z miasta z powrotem. 20 lat niekomercyjnego nadawania na 91,6 FM

Codziennie. Z pasją. Bez reklam! Kiedy w 2004 roku Radio LUZ stawiało pierwsze kroki w internecie, redakcyjny sprzęt ograniczał się do jednego komputera, a jego twórcy marzyli, by usłyszało ich całe miasto. Dziś LUZ to największa rozgłośnia akademicka w Polsce, tworzona przez ponad 250 osób.  Ale obecnie to przede wszystkim community radio, czyli przestrzeń zrzeszająca dziennikarstwo, alternatywną muzykę, kulturę i życie Wrocławia na 91,6 FM i online na radioluz.pl

Codziennie. Z pasją. Bez reklam!

Tekstem, który właśnie czytacie, oficjalnie otwieramy świętowanie dwudziestolecia Radia LUZ. Dźwięki w budynku C-8 dzielą się na trzy kategorie: szum parzonej kawy, bieg do studia albo odsłuch przerabianego radioeditu w redmuzie. Po dwóch dekadach LUZ wciąż pachnie tą samą bezkompromisową pasją, z jaką w 2004 roku włączano w sieci pierwszy całodobowy strumień dźwięku.

Siedziba Radia LUZ w budynku C-8 dawniej i po remoncie 1.05.2014

 

Jedno w LUZ-ie pozostaje fundamentalne i nienaruszone: na naszej antenie nie ma i nigdy nie było reklam. Żadna rekomendacja, recenzja albumu ani zaproszenie na wydarzenie nie są uzależnione od sponsorów. Każdy dźwięk puszczany na 91.6 FM to autentyczny znak jakości wystawiany przez zespół pasjonatów.

Szufladka „radio studenckie” od dawna jest dla nas zbyt ciasna. LUZ to radio społecznościowe. To wielopokoleniowe community, które nie tylko tworzy radiową przestrzeń na własnych zasadach, ale też zrzesza ludzi o podobnych zainteresowaniach i wspólną pasją. Kto raz pomyślnie przejdzie LUZacką rekrutację, na zawsze pozostaje LUZakiem. 

Od komory do badania słuchu po C-8

Czym dzisiaj jest LUZ? Żeby to zrozumieć, musimy cofnąć się do momentu, gdy na Politechnice Wrocławskiej grupa pasjonatów ze Studenckiej Sekcji Audio-Engineering Society postanowiła nadać miastu akademicki głos. Na czele tego ruchu stanął Tomasz Nowicki, a merytoryczne wsparcie zaoferowali opiekunowie: dr hab. Krzysztof Opieliński oraz Mirosław Miazga. Nazwa „Akademickie Radio LUZ” miała nie tylko chwytać za uszy, ale i wyróżniać się na dowolnej liście stacji. Pierwszy redaktor naczelny, Wojciech Danilczuk, wraz z całą ekipą budował rozgłośnię od zera: najpierw w budynku H-4, a później w H-2. Początki przebiegały w myśl zasady „byle działało”: własnoręcznie przeciągane przewody, jeden komputer i komora audiometryczna, która była jedynym wyciszonym pomieszczeniem i dlatego stała się pierwszym studiem. W kolejnych latach posłużyła też, jako ministudio do szybkiego nagrania wiadomości, czy krótkich wypowiedzi.

Z pomocą akademickich akustyków z instytutu PWr kompletowano profesjonalny sprzęt: konsoletę Studer 1100 oraz system Digital Audio Media Studerat. Strona nadawcza opierała się na 20-watowym nadajniku Rohde & Schwarz i 15-metrowym maszcie antenowym na dachu budynku C-5, wyposażonym w szyk czterech dipoli promieniujących z mocą 100 watów. Celem było uzyskanie 5-7 kilometrów czystego zasięgu, by otoczyć Wrocław i dotrzeć do studentów wszystkich uczelni. Politechnika zapewniała mecenat, ale drzwi radia były otwarte dla każdego, kto chciał.

Z biegiem lat stacja przeniosła się do budynku C-8, ale nowa przestrzeń nie została nam po prostu wręczona w prezencie. Radiowcy własnoręcznie doglądali remontów, kładli wygłuszenia akustyczne, lutowali kable i urządzali studia emisyjne. Po miesiącach ciężkiej pracy C-8 stało się domem, przez który przewinęły się tysiące godzin dyskusji, nieprzespanych nocy i autorskich nagrań.

Też chcielibyśmy, żeby szkolił nas Wojciech Mann 🙂

Jak 91,6 FM przejęło miasto

Pierwsi radiowcy uczyli się fachu w plenerze. Miejscem ich poligonu doświadczalnego była chociażby Turawa, gdzie w 2004 roku, podczas wyjazdowego seminarium wraz z władzami uczelni, oficjalnie otwarto i zatwierdzono całodobowy program internetowy (wówczas pod adresem radioluz.pwr.wroc.pl). Podczas tego wyjazdu pierwsi LUZacy chłonęli wiedzę od doświadczonych redaktorów, wymieniając doświadczenia ze studenckim Radiem Afera z Poznania oraz korzystając ze wsparcia dziennikarzy Trójki Polskiego Radia. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Święta w papierach i walka o eter

Ograniczenie się do działalności internetowej było tylko wstępem. Zgodnie z planem LUZ miał trafić do odbiorników rozrzuconych po wrocławskich mieszkaniach, samochodach i akademikach. Walka o koncesję oznaczała jednak przeprawę przez urzędnicze procedury. Pod koniec 2003 roku LUZ-acy poświęcili cały okres świąteczny, by ubiegać się o eter. Upór przyniósł efekty w czerwcu 2006 roku, kiedy Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji przyznała Politechnice Wrocławskiej koncesję na nadawanie programu akademickiego. Po próbnej emisji na 91,3 FM, 1 stycznia 2007 roku stacja ruszyła z pełną mocą, by niedługo potem osiąść na częstotliwości 91,6 FM, na której nadaje po dziś dzień.

 

Rajd Elmot (obecnie Rajd Świdnicki) i Karol Ferenc, 2005

 

Radio LUZ stawia także na odważną i bezkompromisową praktykę reporterską.  Symbolem proaktywności radia stała się chociażby 25-godzinna relacja na żywo z 33. Rajdu Elmot przygotowana przez Karola Ferenca, prowadzącego audycję „Odcinek specjalny” (wyróżnionego później w konkursie „Złote Koło”). W 2007 roku dziennikarka LUZ-u Katarzyna Nieciecka zdobyła nominację do nagrody Grand Press za wstrząsający i dojrzały reportaż „Pełnosprawny student”. Odkąd pierwszy wyjazd integracyjno-szkoleniowy – SARL (Seminarium Akademickiego Radia LUZ)  otworzył prof. Jan Miodek wykładem „Luz w mediach”, także i on stał się wieloletnią tradycją. Te górskie wycieczki do dziś pozostają kluczowym spoiwem zespołu.

W kolejności: SARL 2009, SARL 2012 (?), SARL 2024

Ludzie LUZ-u

 

Odkąd LUZ przekształcił się w pełnoprawną redakcję, jego stery przejmowały kobiece ręce. Do 2011 roku  redaktor(k)ami naczelnymi mogli być tylko studentki i studenci PWr, ale zapotrzebowanie rosło, dlatego w wakacje zatrudniono na pełny etat, doświadczoną radiowczynię Monikę Maziak. Funkcję redaktorki naczelnej pełniły następnie Anna Geryn – wcześniej związana z Radiem Wrocław i TVP Wrocław, a obecnie Martyna Dziakowicz, dziennikarka i popularyzatorka nauki związana z Radiem LUZ i międzynarodowym środowiskiem komunikacji naukowej. Zmieniały się ramówki, nośniki danych oraz oprawa, ale najważniejszy punkt odniesienia pozostał ten sam. Radio LUZ mają tworzyć ludzie pełni pasji.

Redaktor Naczelna Anna Geryn i Szef Działu Promocji Kamil Winiarz na SARL-u

LUZ wykształcił plejadę znakomitych postaci współczesnych mediów i kultury, choć nigdy nie był to nasz motyw przewodni. Dziennikarskie szlify zdobywali tu m.in. Radomir Wit, Tomasz Setta, Marta Malinowska, Ania Lalka, Ida Górska, Grażyna Wiatr, Daria Detlaf czy Joanna Jaros. Dorota Oczak, która przeszła u nas ścieżkę od reporterki i wydawczyni do szefowej redakcji kultury, później trafiła do Gazety Wyborczej. Kuba Żary ze swoją audycją Siódmy Kontynent przeniósł radiową wrażliwość do wrocławskich instytucji kultury, współtworząc dziś Wrocławski Niezbędnik Kulturalny.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rdzeniem naszej społeczności są również ci, dla których radio stało się domem na lata. Karol Ferenc ze swoim „Odcinkiem specjalnym” czy Sebastian Rogalski, którego regularnie usłyszycie w „Cichej burzy”, to postaci symbolizujące trwałość i tożsamość 91,6 FM. Niezwykle istotną rolę w LUZowym mechanizmie odgrywa Michał Krupiński, specjalista ds. emisji, dbający od 14 lat o to, by sygnał bez przeszkód opuszczał mury C-8 i trafiał do przestrzeni miejskiej. Dziś LUZ tworzy około 250 osób – wolontariuszy, członków kolegium, studentów różnych uczelni, ale i trzydziestolatków z bogatym dorobkiem, których łączy jeden mianownik: chęć robienia autorskiego radia.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Antena połączona z klubami.

Gdyby odrzeć LUZ z muzycznej niezależności, stacja straciłaby jedno ze swoich płuc. Od zawsze uciekamy od komercyjnej papki na rzecz muzyki niszowej: od hip-hopu, popu niezależnego, przez techno, house i breakbeat, aż po najcięższe odmiany basu i brzmienia wymykające się ramom. Legendarna audycja Subwena, obecna na antenie w latach 2006-2023, wraz z takimi pasmami, jak Broken Beats, My Head Is Dubby, Wieczór Klubowy, Kosmos, Dirty Dancing, Strikt, regime czy Future Beats, przez lata tworzyła pomost łączący radiowe studio z wrocławskim podziemiem klubowym.

Archiwalne nagrania i fotografie audycji Broken Beats przygotował dla Was TVB Tomek. Posłuchajcie!

 

Dźwięk krążył w obie strony: z miasta do radia i z radia do miasta. Utwory prezentowane późną nocą w audycji po kilku tygodniach rezonowały na parkietach Das Lokalu, Niskich Łąk, Drukarni czy BauBaru. Ucieleśnieniem tej synergii stały się kolektyw i label SPLOT, powstałe w 2019 r. i tworzone przez LUZaków: Glassza, Guiltee oraz dadana karambolo – opowiada Kamil Winiarz w jednym z artykułów jubileuszowego zina. Premiera już na imprezie ramówkowej 3.10.2026

Redakcja Muzyczna (Redmuz), prowadzona przez Zuzannę Pawlak, przypomina otwarty hub selekcjonerski. Prowadzący przekopują internetowe archiwalia, śledzą lokalny tag “#wroclaw” na Bandcampie, ale przede wszystkim zrywają plakaty imprezowe z szyb alternatywnych miejscówek — takich jak Uczulenie, Nietota, CRK czy Czasoprzestrzeń/Łącznik z festiwalem wrOFF. Z kolei nasze DJ-sety, audycje autorskie i fragmenty pasm lądują na platformie Mixcloud, budując bogate cyfrowe archiwum – opowiada Zuzanna Pawlak w rozmowie o tym, jak selekcjonować lokalną muzykę. Całość w wydaniu jubileuszowego zina. Premiera już na imprezie ramówkowej 3.10.2026

Redmuz usuwa też bariery dla początkujących DJ-ów. Sprzęt grający w studiu produkcyjnym jest dostępny dla każdej współpracującej z nami osoby, dzięki czemu opanowanie sztuki miksowania nie wymaga natychmiastowego kupowania konsolety – wystarczy podpytać starszych kolegów z redakcji. Z tego pieca wyszli artyści związani z lokalną sceną, tacy jak Silesian Space Program, blue jay, soakwyboy, Baby Meelo, Młody Żmija, repmeis, Biały Falochron czy dadan karambolo. Coroczne podsumowanie selekcji – Sto Sztosów – to dziesięciogodzinna audycja, w której dwudziestu prowadzących wybiera setkę najważniejszych utworów minionego roku.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Osiem redakcji, nauka i miejskie tematy

 

Struktura LUZ-u zmienia się i pulsuje wraz z kolejnymi semestrami akademickimi. Dwa razy w roku organizujemy otwarte rekrutacje, zapraszając nowe osoby do jednej z naszych ośmiu redakcji: popularnonaukowej, informacyjno-publicystycznej, kulturalnej, sportowej, muzycznej oraz wschodnioeuropejskiej, a także do działów realizacji dźwięku, promocji oraz publikacji i edytorstwa. Nowi rekruci przechodzą serię szkoleń: reporterskie, prezenterskie, z emisji głosu, pisania i odbywają miesięczny okres próbny.

 

 

[FILM — Bitwa o SARL 2019 — wyjazd]

Redakcja Popularnonaukowa (powołana w 2019 roku) stawia na rzetelną wiedzę. Prowadzący organizowali otwarte panele dyskusyjne pod hasłem „Ściślej Mówiąc”, nieustannie przybliżając tematy z pogranicza nauki i technologii: od wykorzystania VR w rehabilitacji po psychologię na kongresie Re_Mind. W 2022 roku redakcja została nominowana do prestiżowej nagrody Popularyzator Nauki.

Obok dawki wiedzy w ramówce znajdują się żywe miasto i kultura wschodniego sąsiedztwa. W audycjach takich jak Audiostarter, 0-1 do Przerwy, Akademicka Kwarta czy Europa na Widoku rozmawiamy z muzykami, sportowcami, trenerami i aktywistami. Tłumaczymy też europejskie realia na język codzienny, zaglądamy do amatorskich teatrów i na mistrzostwa akademickie. 

Z mikrofonem w plener

Od dawna jesteśmy obecni na najważniejszych wydarzeniach kulturalnych. Podczas wrocławskich Nowych Horyzontów budujemy własne studio festiwalowe, relacjonując premiery i obejmując patronatem m.in. sekcję „Odkrycia”. Na Slot Art Festival w Lubiążu LUZ od lat prowadzi codzienne transmisje na żywo i odpowiada za klubową scenę w zabytkowym Opactwie Cystersów – unikalne, trzeźwe środowisko wolnej ekspresji tanecznej, gdzie w 2026 roku nasza ekipa prowadziła także otwarte warsztaty DJ-skie dla festiwalowiczów.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kulturalnym przełomem okazał się wyjazd na 79. Festiwal Filmowy w Cannes w 2026 roku. Nasza ekipa już po raz drugi przygotowywała codzienne „Kuriery Canneńskie” i recenzje najnowszych premier, przeprowadzając m.in. wywiady z reżyserkami nagradzanymi na festiwalu.

Ta sama energia pulsuje na lokalnym podwórku. LUZ stawiał własną scenę muzyczną na Juwenaliach Wrocław Razem i po raz kolejny organizuje plenerowe akcje DJ-skie, takie jak „Dźwięki Placu Grunwaldzkiego” czy przyznaje nagrodę „Kubek dla Wykładowcy”, w której głosują studenci. Z kolei podczas corocznej Nocy Muzeów nasze studio w C-8 pęka w szwach – słuchacze mogą wejść do reżyserki, nagrać swoje demo  i wyjść z pamiątkowym zdjęciem ze studia.

 

Przyszłość Radia LUZ zyskała w tym roku wyjątkowo solidny fundament. W lipcu 2026 roku Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji oficjalnie przyznała Politechnice Wrocławskiej trzecią koncesję na nadawanie programu akademickiego – zapewniając nam kolejne dziesięć lat obecności na częstotliwości 91,6 FM.

Już **3 października 2026 roku** spotkamy się wszyscy w jednym miejscu, by otworzyć nową jesienną ramówkę, uczcić dwudziestolecie nadawania oraz wypuścić w świat nasz jubileuszowy zin. 

Kiedy rok temu powoływaliśmy do życia Dział Publikacji, marzyło nam się wydawnictwo, które stanie się żywym lustrem naszej społeczności. Jubileuszowy zin to zbiór autorskich tekstów tworzonych przez LUZaków, opowiadający o ich własnym, unikalnym widzeniu naszej społeczności. Pracując nad tą publikacją, chcieliśmy przedstawić naszą codzienność od źródła, prosto z serca. 

 

Dwudziestoletnia historia LUZ-u pokazuje jedno: zmieniały się nośniki, sprzęt w reżyserce, ramówki i pokolenia na korytarzach C-8. Ale zarówno motto: „Codziennie. Z pasją. Bez reklam!”, jak i zasada “Kto stał się LUZakiem, zawsze nim będzie” pozostają takie same. Dbamy o siebie nawzajem i z otwartymi rękami czekamy na nowych pasjonatów. Kto wie, może mówimy o Tobie?

Do zobaczenia **3 października**, na **91,6 FM**, w sieci na radioluz.pl, na festiwalach i na ulicach miasta!

 

ARCHIWALNE NAGRANIE – 2004

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sebastian Rogalski

 

 

 

 

Sto Sztosów

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Alicja Serafin, red. Konrad Klimkiewicz