Czy uchodźcy przeciążają polski rynek pracy? Głos zabiera IRC
„Najwyższy procent pracujących uchodźców w całej Unii Europejskiej jest w Polsce” – mówi Dariusz Ziętek, dyrektor krajowy i członek zarządu polskiego oddziału International Rescue Committee (IRC), w rozmowie z Lizavetą Raketską.
Czym jest IRC?
International Rescue Committee (IRC) został założony w 1933 roku przez Alberta Einsteina, by pomagać uciekającym przed nazistami. Dziś działa w ponad 40 krajach, a jego budżet w 2025 roku wyniósł 1,5 mld USD. IRC zapewnia m.in. opiekę medyczną, ochronę dzieci i kobiet, pomoc uchodźcom oraz działania mające na celu umożliwienie dostępu do czystej wody.
IRC w Polsce
Po wybuchu wojny w Ukrainie w 2022 r. Polska przyjęła około miliona uchodźców, z których 90% to kobiety i dzieci. IRC działa tu od lat, pomagając wypełniać luki w systemie wsparcia. W 2025 roku IRC Polska wsparł 39 930 osób (w tym 28 319 kobiet) w ramach 52 projektów realizowanych w Warszawie, Wrocławiu, Katowicach i Poznaniu.
Organizacja koncentruje się na kilku kluczowych obszarach. W ramach wsparcia ekonomicznego IRC pomaga uchodźcom w zakładaniu własnych firm, organizuje targi pracy oraz łączy ich z potencjalnymi pracodawcami. W 2025 roku z tej formy pomocy skorzystało ponad 4500 osób.
Przykładem takich działań jest Nano Biznes Lab we Wrocławiu – wydarzenie zorganizowane przez IRC Polska we współpracy z Fundacją Ukraina. Uczestnicy mogli skorzystać z konsultacji, wsparcia mentorskiego oraz narzędzi do rozwijania własnej działalności gospodarczej. W spotkaniu wzięli udział m.in. Generalny Konsul Ukrainy we Wrocławiu oraz przedstawiciele instytucji wspierających przedsiębiorczość w regionie. Nano Biznes Lab pokazał, że realne historie biznesowe i networking mogą skutecznie pomagać migrantom w stawaniu się niezależnymi przedsiębiorcami w Polsce.
Uchodźcy w biznesie
„Nie ukrywajmy, że uchodźcy i migranci mają ciężej w zakładaniu biznesów — wchodzą w nowe środowisko, ale odnajdują się bardzo szybko. Uchodźcy przynoszą nowe rzeczy, których w Polsce nie ma. Jest pewien stereotyp, że migranci pracują za małe pieniądze – to nieprawda. To jest ogromne spektrum: ludzie pracują również w IT, tworzą biznesy, płacą podatki. Ich wkład jest niesamowity” – mówi Dariusz Ziętek.
Gość Radia LUZ odnosi się m.in. do stereotypów, według których uchodźcy przyjeżdżają do Polski, eksploatując system i zabierając miejsca pracy. Jak jednak wskazuje raport Deloitte, uchodźcy wpłacają do systemu około 17 mld zł, podczas gdy korzystają z niego w znacznie mniejszym stopniu, otrzymując świadczenia na poziomie poniżej 4 mld zł.
„Przyjechali i robią benefity? Nie. Nikt nikomu pracy nie zabiera. Oni wszyscy dokładają się do bogactwa kraju i wprowadzają innowacje. To trzeba cenić.”
Kobiety i dzieci
Kolejnym priorytetem IRC jest ochrona dzieci. W polskich szkołach tworzone są specjalne „kąciki spokoju”, które mają pomóc najmłodszym uchodźcom radzić sobie ze stresem wojennym i trudnymi emocjami.
W obszarze edukacji IRC podejmuje walkę z barierą językową, stygmatyzacją oraz przemocą rówieśniczą, aby ukraińskie dzieci mogły w pełni uczestniczyć w życiu szkolnym.
„Napięcia w szkołach i problem bullyingu istnieją. Staramy się z tym pracować. Dzieci w polskiej szkole mają wynosić z niej pozytywne doświadczenia, mają uczyć się i nawiązywać kontakty. Te same zasady gry dla wszystkich.”
Ochrona kobiet to kolejny filar działań: organizacja wspiera uchodźczynie z Ukrainy i Białorusi, prowadząc między innymi specjalne centrum pomocy wspierające ofiary przemocy.
„Jeżeli chodzi o uchodźców, mówimy głównie o kobietach. Mężowie pozostali w domu albo wyjechali na front bronić swojego kraju. Zostały kobiety z dziećmi. Mimo ciężkiej sytuacji rodzinnej te kobiety pracują i chcą stanąć na własne nogi. Naszym celem jest stworzenie im warunków do godnego życia w Polsce.”
O tym, czego można się nauczyć od uchodźców, jak nie tracić nadziei w czasie licznych kryzysów na świecie oraz jak rozpocząć karierę w sektorze humanitarnym rozmawialiśmy z Dariuszem Ziętkiem:
Autor: Lizaveta Raketskaja
Red.: Sebastian Rogalski