Jaka ścieżkę edukacyjną warto wybrać, będąc imigrantem?

Wśród uczniów, które przeprowadziły się do Polski z innych krajów, często nasuwa się ważne pytanie dotyczące edukacji. Jaką ścieżkę wybrać? W pełni wejść w polski system edukacji kończąc, liceum lub technikum, czy wybrać szkołę specjalistyczną z ukraińskim systemem edukacyjnym albo zdecydować się na naukę online?

Polska ścieżka – edukacja w polskim systemie

Taki wybór oznacza całkowite zanurzenie ucznia w lokalnym systemie edukacyjnym i funkcjonowanie w polskojęzycznym środowisku. To naturalny krok i świetna inwestycja w przyszłość dla rodzin, które planują dłuższy pobyt w Polsce. Głównym celem tej ścieżki jest uzyskanie polskiego świadectwa ukończenia szkoły oraz przystąpienie do egzaminu maturalnego po ukończeniu czwartej klasy liceum. Matura z kolei otwiera drogę do studiów na polskich uczelniach.

Zaletą jest szybka i intensywna integracja społeczna. Znajdując się ciągle w polskim środowisku, uczysz się języka najlepszym sposobem: rozmawiając, pisząc, poznając lokalne środowisko, nawet po prostu słuchając – mózg szybko adaptuje się i przyswaja nowe informacje. W liceach często prowadzone są również dodatkowe zajęcia z języka polskiego, które mogą być bardzo pomocne dla imigrantów. Najważniejsze jest jednak to, że uczeń nie tylko uczy się języka, ale także poznaje polską kulturę, zasady funkcjonowania społeczeństwa oraz sposoby komunikacji i codziennego życia w Polsce. Dzięki temu po ukończeniu szkoły jest lepiej przygotowany do studiowania i życia w Polsce.

Ta ścieżka niesie jednak wyzwania. Największym bywa obciążenie psychiczne i edukacyjne, zwłaszcza na początku. Dziecko musi nie tylko opanować język polski w codziennej komunikacji, ale także specjalistyczne słownictwo z przedmiotów, takich jak biologia, chemia, fizyka czy historia. Przez obciążenie językowe i kulturalne uczeń może czuć się mniej wartościowy niż jest naprawdę z tych czy innych przedmiotów.

Ukraińska ścieżka – nauka online lub w ukraińskiej szkole

Drugą możliwością jest pozostanie w ukraińskim systemie edukacji. Dotyczy to przede wszystkim tych uczniów, którzy planują powrót do Ukrainy albo nie wiedzą do końca, gdzie chcą być za parę lat i dlatego chcą zachować ciągłość ukraińskiego programu nauczania oraz silniejszą więź z ukraińskimi korzeniami.

Celem tej ścieżki jest uzyskanie ukraińskiego dokumentu potwierdzającego wykształcenie oraz przygotowanie do egzaminów wymaganych przy rekrutacji na ukraińskie uczelnie, w tym do NMT. Ukraińskie dokumenty bywają też wykorzystywane przy rekrutacji za granicą, choć zasady ich uznawania zależą od kraju, uczelni i konkretnego kierunku. Dziecko może kontynuować naukę w ukraińskiej szkole online albo korzystać z edukacji stacjonarnej oferowanej przez ukraińskie placówki i projekty działające w Polsce.

Największą zaletą jest ciągłość edukacyjna. Dziecko uczy się w znanym języku i według programu bliższego pod względem językowym i kulturowym – szczególnie w przypadku języka ukraińskiego, literatury czy historii Ukrainy. To rozwiązanie bywa dobre dla rodzin zakładających powrót do Ukrainy w najbliższych latach, bo ogranicza ryzyko dużych różnic programowych.

Jednocześnie nauka wyłącznie w ukraińskim systemie podczas stałego pobytu w Polsce może wiązać się z ograniczeniami. Rodzice powinni sprawdzić, czy wybrana forma edukacji spełnia polskie wymagania dotyczące obowiązku szkolnego. Drugim potencjalnym problemem jest integracja społeczna – dziecko mieszkające w Polsce, ale funkcjonujące głównie w ukraińskojęzycznym środowisku, ma mniej okazji do nauki języka polskiego i budowania relacji z polskimi rówieśnikami.

Forma hybrydowa – obie drogi otwarte

Niektóre rodziny próbują łączyć obie ścieżki: w dzień polskie liceum, a wieczorem ukraińska szkoła online. Czasem jednak okazuje się to zbyt dużym obciążeniem dla dziecka.

Dlatego we Wrocławiu zaczęły pojawiać się inicjatywy, które obiecują połączenie polskiej i ukraińskiej ścieżki edukacyjnej bez odbierania uczniom żadnej możliwości. Szczególnie ciekawy jest nowy projekt DIALOG. Pozwala on połączyć polski i ukraiński program w formie online i hybrydowej. Dziecko nie musi już teraz zdecydować, gdzie będzie mieszkać i uczyć się za pięć czy dziesięć lat – obie drogi pozostają otwarte.

Dialog jest dostępny nie tylko dla mieszkańców dużych miast. Dzieci z małych miasteczek i wsi mogą uczyć się online, bez konieczności przeprowadzki. Szkoła Integra pozostaje przy tym miejscem żywych relacji, przyjaźni i prawdziwej wspólnoty – bo komputer może przekazać wiedzę, ale nie zastąpi kontaktów międzyludzkich.

Jak mówi nauczycielka ukraińskiej szkoły Integra, Olha:

Dla mnie Integra Dialog to możliwość, żeby nie odbierać dziecku żadnej z jego przyszłych dróg.

Słuchajcie pełnej rozmowy w Radiu LUZ!

 

tekst: Vitalik Sul, red. Dominika Kubat