Razem, osobno, tak samo a może inaczej? – o diasporze interdyscyplinarnie

W świecie nieustannych migracji prozaiczne pytanie „skąd jesteś?” wydaje się coraz bardziej skomplikowane lub niewystarczająco pojemne. A odpowiedź może pokazać napięcie między tym, kim byliśmy tam, a kim jesteśmy tutaj oraz jacy chcemy się stać w miejscu, do którego zmierzamy.

Czym jest diaspora?

Słowo to pochodzi z języka greckiego, w którym oznacza „rozproszenie” lub „rozsianie”. Zwykle kojarzy się z migracjami poza kraj ojczysty. Szczególnie zaznaczyło się w historii i doświadczeniach osób pochodzenia żydowskiego. Jednak samo zjawisko diaspory jest czymś znacznie więcej. Poza aspektami ekonomicznymi czy historycznymi nie sposób pominąć związanych z nią: poczucia przynależności, pamięci zaklętej w języku i zwyczajach oraz próby odnalezienia lub budowania tożsamości od podstaw – niekiedy w perspektywie wykluczenia. Diaspora wymyka się jednoznacznym definicjom, a w ujęciu współczesnym najbliżej może jej być właśnie do rozproszenia pomiędzy nimi.

Bez granic i różnorodnie

Na temat szerszego zastosowania tego terminu będzie można dowiedzieć się podczas Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej pt. Diaspora w ujęciu interdyscyplinarnym, organizowanej przez Koło Badań Interdyscyplinarnych. Koło działa przy Kolegium Międzydziedzinowych Studiów Indywidualnych Uniwersytetu Wrocławskiego. Wydarzenie odbędzie się 18 maja w budynku Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii UWr przy ul. Uniwersyteckiej. W jego trakcie specjaliści z ośrodków badawczych m.in. we Wrocławiu, w Poznaniu czy Warszawie podczas swoich wystąpień zaprezentują, jak pojęcie diaspory widziane jest z perspektywy różnych dziedzin nauki. 

(…) diaspora jest bardzo ciekawa, ponieważ może łączyć ze sobą wątki politologii, socjologii, muzykologii i na przykład literaturoznawstwa, które wszystkich nas interesują – mówi Zuzanna Rzeźniczak, skarbniczka Koła Badań Interdyscyplinarnych i współorganizatorka konferencji.

Wydarzenie o godzinie 9:00 zainaugurują Michał Tórz (Prezes Zarządu KBI) oraz dr hab. Robert Kołodziej, prof. Uniwersytetu Wrocławskiego (Opiekun Naukowy KBI), nakreślając jego ogólną ideę. Następne prelekcje i referaty będą wygłaszane w 5 panelach tematycznych: Bliski i Daleki Wschód, Diaspora żydowska, Ocalić tożsamość – panel ekspercki, Europa Środkowo-Wschodnia oraz Różne oblicza diaspory, w ramach których zaplanowano aż 19 wystąpień. A 3 z nich w języku angielskim! Konferencja jest otwarta dla każdego – w końcu, ile ludzi, tyle zdań czy perspektyw. Organizatorom zależy na stworzeniu przestrzeni do dyskusji i wspólnych refleksji o diasporze, jej potencjale ewolucyjnym oraz wieloznaczności, szczególnie w odniesieniu do współczesności.

Co ciekawe, nie jest to pierwsza konferencja koordynowana przez członków Koła Badań Interdyscyplinarnych. Na ich koncie znajduje się także niezwykle ciekawe wydarzenie dotyczące Śląska w ujęciu wielokierunkowym i wielodziedzinowym. Przy okazji wizyty w Pełnej Kulturze opowiedziała o nim Zuzanna Rzeźniczak:

Była to interdyscyplinarna konferencja dotycząca Śląska. Okazało się, że zjechali się do nas nie tylko, jak można by pomyśleć, geografowie, historycy, literaturoznawcy, ale również biolodzy, mikrobiolodzy, etnografowie i okazało się, że inicjatywa jest takim sukcesem, że nie mogliśmy zmarnować takiego potencjału. Stąd właśnie pomysł na kontynuowanie tego, może już nie tak regionalnie, ale w podobnym ujęciu.

Uczestnicy zeszłorocznego wydarzenia oraz wszyscy zafascynowani diasporą bez granic mogą pogłębić swoją wiedzę już w najbliższy poniedziałek. Konferencja Diaspora w ujęciu interdyscyplinarnym potrwa do godziny 19:00, a wstęp jest bezpłatny.

Więcej szczegółów nt. programu można znaleźć na stronie Koła Badań Interdyscyplinarnych, a także posłuchać, jak mówiły o niej Magdalena Gursztyn, Izabela Mełeszko, Zuzanna Madurska i Zuzanna Rzeźniczak.

 

tekst: Marta Wonskowska, red. Magdalena Szlachta
fot. strona internetowa Koła Badań Interdyscyplinarnych