Ścieżki kobiet w nauce – historie, które inspirują

Mówi wam coś data 11 lutego? Na 91,6 FM głośno o tym dniu mówimy i to już od… sześciu lat. Włącz się, by razem z nami świętować 10. Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce.

 

10 lat minęło, jak jeden dzień

To już, a może dopiero, dziesięć lat obchodów Międzynarodowego Dnia Kobiet i Dziewcząt w Nauce. Właśnie 11 lutego 2016 po raz pierwszy uczczono pracę badaczek, technolożek, inżynierek, lekarek i matematyczek. Bo kobiety te, choć liczebnością nie dorównują swoim kolegom po fachu, mają równie istotny wkład w rozwój technologiczny i pogłębianie ludzkiego rozumienia świata.

Naukowe dziewczyny w LUZie

Ciężko rozmawiać o tym, jak to jest być kobietą w nauce, jeśli nie ma się pojęcia, co to znaczy w ogóle być w nauce. Jaka jest kondycja polskiej nauki i czym różni się od zagranicznej? Kobiecym spojrzeniem na te problemy, jak również wynikami swoich badań dotyczących odporności, podzieliła się dr hab. inż. Anna Jarząb z IITD PAN – tegoroczna reprezentantka damskiego pierwiastka w naukowym świecie na antenie Akademickiego Radia LUZ. Długo by wymieniać wszystkie jej sukcesy, wspomnimy więc o najświeższym: nasza gościni została stypendystką programu L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki 2025. 

Taką perspektywą dzielimy się w tym roku, ale ponieważ w LUZie, a tym bardziej w świecie nauki, perspektyw nie brakuje, zachęcamy do nostalgicznych wspomnień poprzednich luzowych odsłon dnia kobiet i dziewcząt w nauce. Każdy i każda z was znajdzie coś dla siebie. Posłuchajcie i cofnijcie się z nami w czasie

 

2025

W 2025 roku zaglądamy do świata nauki poza granicami Polski – dosłownie i w przenośni. Rozmowy prowadzą nas do kanadyjskich i europejskich laboratoriów, gdzie codzienność badawcza wygląda inaczej, niż ta znana z rodzimych uczelni. Pytamy o realia pracy, tempo, oczekiwania i emocje, które towarzyszą naukowym migracjom.

Katarzyna Ochenkowska, doktorantka w Neuroscience Research Center na Université de Montréal, opowiada o studiowaniu i prowadzeniu badań w Kanadzie – o różnicach systemowych, organizacji pracy i decyzjach, które zmieniają naukową codzienność:

 

Drugą historią dzieli się dr Anna Wojdała, post-doc w Neurochemistry Lab na Amsterdam UMC. Jej doświadczenie pokazuje, jak wygląda moment przejścia między krajami, projektami i etapami kariery. To opowieść o międzynarodowych współpracach, zderzeniu akademickich kultur i o tęsknocie, która często towarzyszy pracy naukowej za granicą:

2024

Rok 2024 to zbiór jedenastu historii kobiet, które działają w nauce na bardzo różnych polach. Akademia, popularyzacja wiedzy, biznes, zagraniczne wyjazdy – każda z tych dróg staje się punktem wyjścia do rozmowy o wyborach, zmianach i redefiniowaniu kariery.

Bohaterki tego roku mówią o momentach przełomowych i codziennych wyzwaniach, o łączeniu ról i przekraczaniu schematów. To reporterski portret kobiet, które nie wpisują się w jeden model naukowczyni i właśnie dlatego pokazują, jak różnorodna może być współczesna nauka:

Wspominane bohaterki to: prof. Ewa Jankowska, dr hab. Sabina Górska, dr inż. Karolina Tracz, dr inż. Weronika Urbańska, dr inż. Agnieszka Uryga, Anna Bukiewicz-Szul, Wiktoria Wilman, Karolina Cwojdzińska, dr Natalia Małek-Chudzik, dr Agnieszka Olejnik, dr inż. Anna Siekierka. 

2023

W 2023 roku wracamy do wydarzenia, które na chwilę zatrzymało naukową codzienność i zamieniło ją w rozmowę. Spotkanie w Tajnych Kompletach stało się przestrzenią wymiany doświadczeń, refleksji i pytań, które rzadko wybrzmiewają w oficjalnych akademickich formatach.

Ten odcinek to zapis atmosfery tamtego wieczoru – bardzo kobiecego i bardzo naukowego. Słuchamy głosów, emocji i tematów, które pokazują naukę jako proces wspólnego myślenia, a nie tylko zestaw wyników i publikacji:

 

W nagraniu udział wzięły: dr inż Weronika Urbańska, dr inż. Patrycja Szymczyk-Ziółkowska, dr inż. arch. Joanna Majczyk, dr n. med. Jowita Halupczok-Żyła, dr hab. Sabina Górska, dr inż. Agnieszka Uryga, dr hab. inż. Magdalena Rowińska-Żyrek, dr hab. Joanna Olesiak-Bańska, dr Agnieszka Olejnik, dr Natalia Małek-Chudzik.

2022

Rok 2022 oddaje głos doktorantkom, które są na różnych etapach naukowej drogi i pracują w odmiennych ośrodkach badawczych. W rozmowie spotykają się doświadczenia Eweliny Kamińskiej (LMU Munich), Niny Tarnowicz-Staniak oraz Dąbrówki Biegańskiej (Politechnika Wrocławska).

To szczera dyskusja o początkach kariery, pierwszych decyzjach, codzienności pracy badawczej i o tym, jak naprawdę wygląda życie w świecie nauki. Bez idealizowania, za to z dużą uważnością na to, co dzieje się „pomiędzy” kolejnymi etapami kariery:

 

2021

Rok 2021 to punkt wyjścia całego cyklu. W inauguracyjnym odcinku, przygotowanym we współpracy z Politechniką Wrocławską, skupiamy się na kobietach, które budują swoją pozycję w świecie nauki technicznej.

Prof. Katarzyna Tworek, Anna Lesiak oraz Magdalena Łabowska opowiadają o pracy badawczej, wyzwaniach akademickiej codzienności i drodze do kariery naukowej. To opowieść o nauce widzianej od środka – jako przestrzeni wymagającej, ale otwartej na różnorodne doświadczenia i głosy:

 

Z całego radiowego serca dziękujemy wam, kobietom nauki, za to, co robicie. Dołączamy się do życzeń, które naukowczyniom składają badaczki z Academii Iuvenum:

 

Tekst: Katarzyna Latacz, Martyna Dziakowicz, Marta Gil-Pawlak, Agnieszka Barbach, fot. Dawid Gruszka