Techno w teatrze – najnowsze Dziady już na scenie Teatru Polskiego
W sobotę 7 listopada, na Scenie na Świebodzkim miała miejsce premiera najnowszej adaptacji drugiej części mickiewiczowskich Dziadów. Sztuka fascynuje klimatem – cmentarna kaplica na Litwie zostaje przemieniona w squat, a spirytystyczny obrzęd staje się tętniącym życiem rave’em.
Spektakl jest autorską adaptacją Aleksandry Popławskiej, aktorki znanej z kilku telewizyjnych seriali (Klangor, Wataha, ostatnio Znieczulenie). Od 2010 roku jest także reżyserką – debiutowała wystawionym w warszawskiej Starej Prochowni Kompleksem Portnoya, a w ubiegłym roku inscenizowała we Wrocławiu przedstawienie dyplomowe AST. Jej twórczość opierała się jednak dotychczas na sztukach dużo bardziej kameralnych, nastawionych na analizę psychologiczną jednostek. Dramat Mickiewicza jest pierwszym w karierze podejmowanym przez nią tekstem klasycznym.
Nowe Dziady różnią się rzecz jasna w widoczny sposób od oryginalnej wizji autora. Jak podkreślała w rozmowie z Radiem LUZ zastępczyni dyrektora w Teatrze Polskim Izabela Duchnowska, sztuka została wystawiona w bardzo nowoczesnym wydaniu. Choć na płaszczyźnie motywów spektakl jest wierny tekstowi Mickiewicza, miejsce akcji zostało całkowicie zreinterpretowane. Tytułowy obrzęd jest tu przyrównany do imprezy techno, w której odnajdywana jest specyficzna, mistyczna energia, a jej uczestników mogą połączyć dzielone wspomnienia, traumy i uczucia. Zgodnie zresztą z założeniami romantyzmu, dużo ważniejsze od doświadczeń empirycznych stają się przeżycia duchowe i poleganie na intuicji.
W rolach głównych zagrali w sztuce Monika Bolly, Mariusz Kiljan i Krzysztof Brzazgoń. Na uwagę zasługuje energetyczna gra aktorska całej obsady, a ciało pełni tu niejako rolę mostu między światem żywych i umarłych. Znaczenie ma każdy gest i wyraz twarzy, a specyficzna wspólnota pozwala postaciom połączyć się w jedną, organiczną tkankę.
Autorami ścieżki dźwiękowej do spektaklu są Tomasz Organek i Tomasz Mreńca. Efektem współpracy obu artystów jest kolaż rocka, ambientu i muzyki elektronicznej, który dopełnia hipnotyczną atmosferę sztuki. Do inspiracji kulturą klubową przyznaje się drugi z muzyków:
Dla mnie takimi obrzędami były wizyty w klubach z muzyką techno i rave’owanie z tymi muzykami. To coś pomiędzy transem a medytacyjnym stanem i to postanowiliśmy z reżyserką przełożyć na deski Teatru Polskiego we Wrocławiu.
Repertuar teatru składa się głównie ze współczesnych interpretacji kanonu polskiej i światowej literatury, stąd sztuka idealnie wpisuje się w jego program. Reżyserce trudno będzie uniknąć porównań do Dziadów Michała Zadary z 2014 roku, które zostały finalnie wystawione na wrocławskiej scenie w 14-godzinnej wersji. W obsadzie znalazł się wtedy również Mariusz Kiljan, który przyjął rolę Senatora.
Dziady w Teatrze Polskim po prostu muszą być i będą pokazywane co roku. Były, są i będą.
Między 18 a 22 listopada spektakl zostanie zagrany jeszcze ośmiokrotnie. Bilety na każdy z nich są już wyprzedane.
Z przedpremierowego pokazu prasowego relacjonował dla prowadzonej przez Zuzannę Dudek Pełnej Kultury Jan Wróbel.
tekst: Łukasz Borkusz, red. Agnieszka Traczyk
fot. Natalia Kabanow/Teatr Polski we Wrocławiu