Wrocław naprzeciw młodym artystom – OP_YOUNG 2025
Wielu absolwentów akademii sztuk pięknych i młodych osób twórczych musi mierzyć się z tym, że postawienie pierwszych kroków w świecie kultury może okazać się niezwykle trudnym doświadczeniem. Według badania „Policzone i Policzeni 2024” w polskiej branży artystycznej działa ponad sześćdziesiąt tysięcy osób, z czego większość zarabia niewiele więcej niż wynosi minimalna krajowa (częstym zjawiskiem w tym środowisku jest również wykonywanie zadań pro bono, a ze względu na niskie zarobki artyści często podejmują się kilku prac naraz).
W szczególnie trudnym położeniu znajdują się osoby twórcze pokolenia Z, które dopiero rozpoczynają swoją działalność – „zetki” działające w środowisku artystycznym znajdują się w najgorszej sytuacji finansowej, a średnia ich przychodów wynosi 2516 złotych. Nic więc dziwnego, że wrocławska instytucja OP_ENHEIM dostrzegając problemy, z którymi muszą mierzyć się młodzi malarze, muzycy czy graficy, wyciągnęła rękę w stronę dolnośląskich artystów.
Program OP_YOUNG został założony w 2020 roku, czyli w okresie pandemicznym, którego konsekwencje szczególnie dotkliwie odczuli przedstawiciele środowisk artystycznych. Jego celem jest pomoc finansowa artystom, którzy dopiero rozpoczynają swoją drogę zawodową i ułatwienie im zaistnienia w polskiej świadomości kulturowej. W ten sposób OP_ENHEIM wspiera lokalnych artystów, a sama inicjatywa ma być dla organizacji symbolicznym otwarciem się na głosy młodego pokolenia.
W roku 2025 odbyła się szósta edycja inicjatywy OP_YOUNG, a spośród ponad osiemdziesięciu kandydatów wyłoniono troje laureatów, którzy ex aequo zdobyli główną nagrodę. Wśród nich znalazł się Krzysztof Bykowski, artysta wizualny i absolwent socjologii na UWr. W swoich pracach podejmuje on temat relacji ludzi z naturą, stawiając pytanie o przyszłość świata, w którym to ta druga odzyskuje dominację nad człowiekiem.
Instalacja Site-Specific, wydział wzornictwa ASP, Siatka ochronna na rusztowania, Bio pigment, 2025
Kolejną nagrodzoną twórczynią została Izabela Michnikowska – wrocławska artystka zajmująca się sztuką zaangażowaną, która w szóstej edycji OP_YOUNG została doceniona za umiejętne łączenie aspektów formalnych i ideowych swoich dzieł. Cykl jej prac dyplomowych pod tytułem Ciało nie chciało został szczególnie doceniony przez Akademię Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta w 2020 roku.
Ostatnim twórcom nagrodzonym w tej edycji został Aliaksandr Danilkin, malarz i absolwent Białoruskiego Państwowego Kolegium Sztuk Pięknych, obecnie szkolący się na Wydziale Malarstwa wrocławskiego ASP. W swoich pracach czerpie inspiracje z historii i kultury białoruskiej, tworząc sztukę polityczną, głęboko osadzoną w jego własnych doświadczeniach z autorytarną władzą swojego rodzimego kraju. Szczególnie godne uwagi są obrazy olejne jego autorstwa – ich forma i sposób wykonania w niezwykły sposób kontrastuje z podejmowaną przez białoruskiego malarza tematyką. Dzieło Dom, które można było podziwiać podczas wystawy OP_YOUNG, można interpretować jako na pierwszy rzut oka niewinne, niemal sielankowe wyobrażenie dziecka. Dopiero po chwili widz zdaje sobie sprawę z okrucieństwa tej wizji, w której to przedstawione na obrazie bociany, zwiastuny dobrej nowiny, symbole wolności tak ważne w kulturach słowiańskich, wracają do gniazda spowitego drutem kolczastym. To wymowny komentarz na temat życia w państwie autorytarnym, które w swej istocie przypomina bardziej więzienie niż tytułowy Dom. Przekaz prosty, ale w wykonaniu Aliaksandra szczególnie uderzający i zapadający w pamięć.
Zainteresowanie programem OP_YOUNG rośnie z roku na rok, a przy okazji szóstej edycji do organizatorów wpłynęły dziesiątki zgłoszeń. Dla młodych twórców to doskonała okazja, aby postawić pierwsze kroki na polskiej scenie artystycznej i dać się zauważyć w tym wymagającym środowisku. Kolejni artyści coraz chętniej korzystają z tej szansy i trudno im się dziwić, biorąc pod uwagę, jak trudne potrafią być początkowe odcinki na ich wymarzonej drodze zawodowej. Nie pozostaje nam nic innego jak pogratulować szczęśliwej trójce zwycięzców i trzymać kciuki za przyszłych uczestników wrocławskiego programu, a także za tysiące osób, gotowych przemówić do świata swoją sztuką.
tekst: Tatiana Jabłońska, red. Dominika Kubat