Wrocławski Miesiąc Dumy: program Rainbow Buddies rusza w naszym mieście!
We Wrocławiu rusza Rainbow Buddies: jak mentoring pomaga migrantom LGBTQI+ odnaleźć się w nowym mieście.
Osoby LGBTQI+ z doświadczeniem migracji to jedna z najbardziej narażonych na wykluczenie grup we współczesnym społeczeństwie. Dotyka ich tzw. dyskryminacja intersekcjonalna – zjawisko, w którym nakładają się na siebie uprzedzenia związane z pochodzeniem, barierą językową, statusem migranta, a także orientacją seksualną czy tożsamością płciową. Często lądują one w podwójnej izolacji: zarówno w nowym społeczeństwie, jak i wewnątrz własnych społeczności narodowych.
Aby odpowiedzieć na te wyzwania, Fundacja Ukraina we współpracy z europejskimi partnerami uruchomiła wyjątkową inicjatywę – 6-miesięczny program mentorski Rainbow Buddies. Projekt jest realizowany w ramach szerszego, międzynarodowego programu @nclusion, finansowanego przez Unię Europejską (AMIF), który obejmuje sześć krajów: Polskę, Niemcy, Hiszpanię, Grecję, Włochy oraz Cypr.
Projekt @inclusion: od badań do zmian systemowych
Jak zaznacza wiceprezes Fundacji Ukraina, Ihor Lisin, projekt rozpoczął się jeszcze w 2023 roku od głębokiej analizy potrzeb i stworzenia raportu diagnostycznego. Kolejnym krokiem było zbudowanie edukacyjnej platformy e-learningowej oraz przeprowadzenie intensywnych szkoleń.
Projekt inclusion działa dwutorowo:
- Praca z urzędnikami: We współpracy z Wrocławskim Centrum Rozwoju Społecznego (WCRS) oraz Pełnomocniczką Prezydenta ds. Równego Traktowania organizowane są szkolenia dla pracowników miejskich jednostek (urzędów, bibliotek itp.). Głównym celem jest uwrażliwienie ich na kwestie antydyskryminacyjne i międzykulturowe.
- Praca wewnątrz społeczności: Organizacja szkoleń dla liderów i liderek społeczności LGBTQI+ oraz organizacji migranckich. Cel to zbliżenie tych dwóch środowisk i nauka lepszego rozumienia swoich specyficznych potrzeb.
Przeszkoliliśmy już ponad 150 osób z organizacji pozarządowych i ponad 50 urzędników. To, że pracownicy biur obsługi klienta w urzędach sami dopytują o kolejne szkolenia, to ogromny sukces. Poziom świadomości we Wrocławiu wyraźnie wzrósł – mówi w wywiadzie Ihor Lisin, wiceprezes Fundacji Ukraina.
Jak działa program Rainbow Buddies?
Rainbow Buddies to serce praktycznej części projektu. To 6-miesięczny program mentorski, który łączy w pary (lub małe grupy) lokalnych mieszkańców Wrocławia (mentorów) oraz migrantów i migrantki LGBTQI+ (mentees).
Pary spotykają się minimum raz w miesiącu. Fundacja Ukraina zapewnia uczestnikom pełne wsparcie, oferując:
- Wstępne szkolenie dla mentorów.
- Stałą opiekę i regularne superwizje (osobne dla mentorów i mentees) z doświadczonym specjalistą.
- Elastyczne formy kontaktu, dopasowane do realnych potrzeb danej osoby.
Projekt pomaga w legalizacji pobytu dzięki wsparciu Instytutu Praw Migrantów. W ramach projektu organizowane są różne wycieczki na łono natury, a także wspólne wyjścia do kina, teatru czy kawiarni. Ponadto udział w projekcie pomoże imigrantom w nauce języka polskiego oraz w poznaniu specyfiki i kultury tego kraju.
Kto może wziąć udział?
Program działa wyłącznie we Wrocławiu, jest całkowicie bezpłatny i otwarty dla każdego – niezależnie od oficjalnego statusu migracyjnego.
1. Mentorzy i Mentorki
Zaproszeni są mieszkańcy Wrocławia (zarówno Polacy, jak i migranci, którzy dobrze znają już miasto), którzy wyznają wartości równości, są otwarci na różnorodność i chcą przez pół roku podarować swój czas oraz wsparcie drugiej osobie.
Choć sam jestem migrantem z Ukrainy, niektóre rzeczy zdążyłem już zapomnieć, a teraźniejszość stawia nowe wyzwania. Pełnowymiarowa wojna od 2022 roku zmusiła ludzi do ucieczki – oni mają zupełnie inną motywację i warunki startowe niż ja kiedyś. Dla mnie ten mentoring to niezwykle odświeżające doświadczenie, które pozwala na nowo spojrzeć na trudności, z jakimi człowiek mierzy się na początku drogi – dzieli się osobistą refleksją Ihor Lisin, pełniący rolę mentora w projekcie.
2. Podopieczni (Mentees)
Program skierowany jest do osób LGBTQI+ z doświadczeniem migracji, które mieszkają we Wrocławiu od kilku miesięcy lub lat i potrzebują wsparcia w aklimatyzacji, przełamaniu bariery językowej lub po prostu szukają bezpiecznej przestrzeni i bratniej duszy.
Bezpieczeństwo psychiczne jako priorytet
Wielu migrantów, oprócz barier językowych czy formalnych, niesie ze sobą trudne, traumatyczne doświadczenia związane z wojną lub prześladowaniami. Rainbow Buddies kładzie ogromny nacisk na stworzenie bezpiecznej przestrzeni (safe space).
Mentorzy nie pełnią roli terapeutów, ale budują relację opartą na zaufaniu. Jeśli w trakcie rozmów okaże się, że podopieczny potrzebuje specjalistycznej pomocy, mentor wie, gdzie go skierować. Dzięki partnerstwu z Fundacją Ukraina, uczestnicy projektu mają zapewniony darmowy dostęp do profesjonalnych konsultacji psychologicznych.
Co ważne, projekt pomaga odczarować tabu wokół zdrowia psychicznego: mentorzy pomagają podopiecznym zrozumieć, że pójście do psychologa jest tak samo naturalne, jak wizyta u ortopedy, gdy boli ręka.
Więcej o projekcie Inclusion oraz Rainbow Buddies możecie usłyszeć w rozmowie z Ihorem Lisinem.
tekst i materiały: Tiia Habarashvili i Vitalii Sul
red. Paulina Haglauer