„Wschód słońca na Zachodzie” – japońscy artyści w Europie

Od 1 marca do 31 maja 2026 roku w Pawilonie Czterech Kopuł można oglądać wystawę Wschód słońca na Zachodzie. Cała ekspozycja przeprowadza zwiedzającego przez opowieść o spotkaniu dwóch kultur, o artystach, którzy swoje twórcze drogi rozpoczęli w Japonii, a rozwijali je już w Europie.

 

Jest to okazja do zapoznania się z twórczością trzech wybitnych artystów: Kojiego Kamojiego, Yoshio Nakajimy i Keijiego Uematsu. Choć wszyscy zdobyli wykształcenie w Japonii, w okresie zimnej wojny zdecydowali się na emigrację i osiedlili w różnych częściach Europy – Polsce, Szwecji i Niemczech. To doświadczenie życia pomiędzy dwoma, tak odrębnymi kulturami stało się ważnym elementem w ich twórczości.

Wybrane prace prezentuję dzieła z różnych etapów ich działalności – od dzieł wcześniejszych po najnowsze realizacje przygotowane specjalnie na wrocławską prezentację. Oprócz tego wystawa oferuje przekrój przez sztuki wizualne: malarstwo, rysunek, rzeźbę, fotografię oraz dokumentację performansów. Całość została przygotowana we współpracy z artystami, dzięki temu tworzy spójną opowieść o sztuce przekraczającej granice geograficzne i kulturowe.

Twórczość wszystkich trzech artystów łączy zainteresowanie naturą, filozofią oraz tradycją sztuki konceptualnej. Ważną rolę odgrywa także praca z przestrzenią wystawienniczą oraz działania site-specific, czyli realizacje powstające z myślą o konkretnym miejscu. Jednocześnie każdy z nich wypracował własny język artystyczny, przez co ich prace prowadzą ze sobą wielogłosowy dialog.

Pierwsza część wystawy ma charakter kontemplacyjny i skupia się na pracach Kamojiego oraz Uematsu. Wśród nich znajdują się instalacje, fotografie i wielkoformatowe wideo. Uematsu w swoich realizacjach często podejmuje temat niewidzialnych sił natury, takich jak grawitacja, oraz relacji między człowiekiem a przestrzenią. Z kolei Kamoji znany jest z minimalistycznych instalacji i rysunków, w których łączy elementy japońskiej tradycji, w tym kaligrafii, z europejską abstrakcją.

Duża część ekspozycji poświęcona jest performatywnej twórczości Yoshio Nakajimy. Artysta od lat zajmuje się tematami związanymi z kondycją planety, krytyką konsumpcjonizmu oraz symboliką słońca. Na wystawie można zobaczyć dokumentacje jego działań artystycznych – od radykalnych akcji z Tokio z lat 50., przez happeningi organizowane w Rotterdamie i Antwerpii w latach 60., aż po projekty realizowane w Szwecji.

Zwieńczeniem wystawy jest wieloczęściowa instalacja malarska Nakajimy na dziedzińcu Pawilonu Czterech Kopuł. Artysta rozpoczął pracę nad nią kilka dni przed otwarciem ekspozycji i ukończył ją podczas wernisażu, zapraszając publiczność do uczestnictwa w akcie twórczym.

Wschód słońca na Zachodzie można oglądać w Pawilonie Czterech Kopuł do 31 maja 2026. Kuratorami wystawy są Iwona D. Bigos i Martin Schibli.

A jeśli macie ochotę usłyszeć więcej na ten temat, posłuchajcie rozmowy Mileny Morcinek i Zuzanny Szarczyńskiej ze środowej Pełnej Kultury!

tekst: Dominika Kubat
fot. materiały prasowe P4K