Wszystkie stany kina. 17. TAURON American Film Festival

Wszystkie stany kina. 17. TAURON American Film Festival

Wrocław po raz kolejny stał się stolicą kina zza oceanu. W Kinie Nowe Horyzonty wystartowała 17. edycja TAURON American Film Festival — imprezy, która nieprzerwanie od lat ukazuje prawdziwe oblicze amerykańskiej kinematografii, łamiąc stereotypy utrwalone przez hollywoodzkie blockbustery. Pierwszy dzień festiwalu pokazał, iż tegoroczna trasa wyznaczona przez AFF prowadzi przez zróżnicowane i niezwykle elektryzujące rejony.

Listopadowy przystanek we wrocławskim Kinie Nowe Horyzonty jawi się jako obowiązkowy punkt dla każdego miłośnika sztuki filmowej. W programie tegorocznej odsłony, trwającej stacjonarnie od 17 do 22 listopada, znalazło się aż 146 tytułów. Trzon festiwalu niezmiennie stanowi różnorodność i precyzyjny balans między trzema filarami amerykańskiego kina. Z jednej strony otrzymujemy tu najgłośniejsze premiery i hity, które w ostatnich miesiącach podbijały najważniejsze międzynarodowe festiwale. Z drugiej, ekran pozostaje otwarty na odważne, niszowe perełki, które wytyczają zupełnie nowe szlaki, eksperymentują z formą i przełamują utrwalone schematy. Całość spina natomiast fundament w postaci absolutnej klasyki amerykańskiego kina, pozwalającej na nowo odkryć dzieła, które ukształtowały filmowy krajobraz.

 

Misty Green (2026), reż. Chris Rock

 

Ton festiwalu nakreślił wtorkowy wieczór inauguracyjny. Rolę filmu otwarcia powierzono Misty Green w reżyserii Chrisa Rocka. Na czwarty film w reżyserskim dorobku słynnego komika musieliśmy czekać długie 12 lat. Podczas 17 edycji AFF mieliśmy okazję przedpremierowo obejrzeć najnowszą produkcję Rocka, zrealizowaną pod szyldem wytwórni A24.

Film zabiera nas za kulisy fabryki snów, kreśląc portret kobiety rozpiętej między niespełnionym potencjałem a bezlitosnymi realiami branży. Tytułowa bohaterka, w którą wciela się Rosalind Eleazar, to utalentowana aktorka z licznymi wyróżnieniami w swoim dorobku. Jednak kapitalistyczna machina Hollywood zaczyna odtrącać aktorkę, niesprawiedliwie ją szufladkując. Kiedy sytuacja Misty w błyskawicznym tempie zaczyna się komplikować, zmuszona jest opuścić swoje luksusowe lokum, natomiast los podsuwa jej niepowtarzalną szansę na wielki powrót — rolę na miarę jej talentu. Z udziałem gwiazdorskiego drugiego planu (obok Eleazar na ekranie pojawiają się Adam Driver, Daniel Kaluuya, Anna Kendrick i sam Chris Rock), Misty Green staje się gorzką opowieścią o ambicji, cenie sławy i desperackiej walce o drugą szansę.

Filmy otwierające festiwal zazwyczaj celują w gusta ustandaryzowanego odbiorcy; nie zobaczymy realizacji skrajnie arthousowych ani wielkich blockbusterów. Misty Green stanowi realizację bardzo poprawną, wręcz zachowawczą, książkową. Film zapowiada się niezwykle obiecująco – ukazuje gasnącą gwiazdę oraz jej wewnętrzne rozterki. Niestety, ani scenariusz nie pogłębia psychologicznego portretu bohaterki, ani realizacja nie wyróżnia się niczym szczególnym. Niestety nic w tym filmie mnie nie poruszyło, nie zdziwiło i niestety nie zaciekawiło. Była to niezwykle poprawna realizacja, która ociera się o interesujące tematy, traktując je jednak dośc powierzchownie.

 

Imaginal Disk (2026), reż. Amanda Kramer

 

American Film Festival po raz kolejny wykracza poza tradycyjne granice narracji. Jednym z najbardziej intrygujących punktów wtorkowego wieczoru okazał się specjalny pokaz Imaginal Disk w reżyserii Amandy Kramer — wizualnie odurzającego eksperymentu, w rytmie wytyczonym przez grupę Magdalena Bay.

Film jest bezpośrednim rozwinięciem (a właściwie dopełnieniem) znakomitego koncepcyjnego albumu Imaginal Disk amerykańskiego duetu Magdalena Bay z 2024 roku. Mica Tenenbaum i Matthew Lewin, którzy stworzyli hipnotyzującą mieszankę synth-popu i neo-psychodelii, nie ograniczyli się tu wyłącznie do warstwy muzycznej. Duet z Miami odpowiada za scenariusz, montaż filmu oraz całokształt wizji artystycznej. Tę psychodeliczną estetykę fani zespołu mogli poznać już wcześniej za sprawą wyreżyserowanych przez Kramer teledysków do utworów Death & Romance czy Image, jednak pełny metraż scala te fragmentaryczne wizje w spójne uniwersum. Na ekranie śledzimy losy bohaterki o imieniu True Blue (w tej roli Tenenbaum), której do głowy zostaje wszczepiony tytułowy dysk, umożliwiający stworzenie jej idealnej wersji. Zamiast dosłownego ciągu fabularnego, Kramer i Magdalena Bay oferują oniryczną, nasączoną retrofuturyzmem podróż, w głąb płynnych stanów świadomości i odcięcia się od własnej percepcji. Imaginal Disk stanowi niepowtarzalną ucztę dla zmysłów, kipiąc kreatywnością i transgresyjnością.

 

Thelma i Louise (1991), reż. Ridley Scott

 

Wisienkę na torcie pierwszego dnia festiwalu umieścił sam Ridley Scott, serwując najcelniejszą metaforą całej 17. edycji festiwalu. Thelma i Louise ponad trzy dekady po swojej premierze, wciąż uderza z tą samą, bezkompromisową energią, udowadniając, dlaczego film zapisał się złotymi zgłoskami na kartach historii amerykańskiej kinematografii.. Historia tytułowych dwóch przyjaciółek (Susan Sarandon i Geena Davis), dla których niewinny weekendowy wypad za miasto zmienia się w ucieczkę ku wolności przez bezdroża amerykańskiego południa, stanowi manifest siostrzeństwa i kobiecego gniewu, przełamując stereotyp o męskim monopolu na kino kumpelskie.

Obecność Thelmy i Louise w dniu otwarcia nie była przypadkowa. Wyraźny motyw drogi, wyrażony w amerykańskich autostradach oraz w podróży jako gest emancypacji, definiuje w tym roku nie tylko oprawę wizualną festiwalu, ale przede wszystkim jego programowe serce. Tegoroczna edycja poprzez sekcje Kobiety w drodze, oddaje kobietom kierownicę, dosłownie i metaforycznie. Od kultowej klasyki po najbardziej niepokorne debiuty ostatnich miesięcy, 17. edycja American Film Festival pokazuje kino, które nie boi się zboczyć z utartego szlaku i oddać hołd tym, którzy sami wyznaczają swoją drogę.

Po godzinach (1985), reż. Martin Scorsese

 

Podczas festiwalu przyznawana jest również nagroda Indie Star Award, wyróżnienie dla niezależnych twórczyń i twórców amerykańskiego kina. Tegoroczne wyróżnienie powędrowało do Griffina Dunna, głównego aktora oraz producenta filmu reżyserowanego przez Martina Scorsese, „Po godzinach”. Film ten stanowi niepodważalny klasyk nowojorskiego niezależnego kina, chaotyczny, nocny i zupełnie nieprzewidywalny scenariusz, eksplorujący granice groteski i fantazji. To jeden z najbardziej nietypowych i szalonych filmów w dorobku Martina Scorsese. Ta czarna komedia opowiada historię Paula Hacka, zwykłego nowojorskiego pracownika biurowego, który pewnej nocy postanawia spontanicznie spotkać się z poznaną w kawiarni kobietą. Prosta wyprawa na Manhattan szybko przeradza się w prawdziwy koszmar na jawie. Paul zostaje uwikłany w absurdalny ciąg niefortunnych zdarzeń, z których każda kolejna sytuacja jest dziwniejsza i bardziej niebezpieczna od poprzedniej. Podczas festiwalu mieliśmy wyjątkową możliwość zobaczenia filmu puszczanego ze starej kliszy, co spotęgowało jego niezwykły  klimat. Na projekcję zaprosił nas sam Griffin Dunne, a po seansie odpowiadał na pytania publiczności, opowiadając o kulisach kręcenia filmu, pracy z Scorsese oraz dzieląc się anegdotami z planu. Po seansie miałam przyjemność porozmawiać z aktorem; nasza pełna rozmowa już niedługo będzie dostępna na Spotify Radia LUZ.

 

Tekst: Szymon Mazurkiewicz Krystyna Szpunt